Tolklasse voor vrachtwagens: welke voertuiggegevens tellen in welk land

In Europa is de tolklasse bijna nooit gebaseerd op één enkele waarde. In de meeste landen bepalen twee tot vier voertuigkenmerken het tarief – meestal gewicht, aantal assen, Euro-norm en sinds 2024 de CO₂-klasse. Frankrijk, Italië en Spanje delen zware vrachtwagens alleen in op basis van het aantal assen, terwijl Zwitserland elke ton apart berekent. De onderstaande tabellen laten zien welk kenmerk in welk land de prijs beïnvloedt. In sommige landen bepaalt daarnaast de voertuiggeometrie de klasse – de opbouwhoogte boven de eerste as, de asafstand of dubbele banden (zie hieronder: bijzondere regels).

De exacte formules en actuele tarieven staan live op app.tollcalc.eu/rules – dit artikel legt uit welke voertuiggegevens daar worden opgevraagd. Een inleiding vindt u in Vrachtwagentolberekening: zo werkt het.

Voertuigfactoren per land

Legenda: ✓ = beïnvloedt het tarief · – = niet relevant · ~ = alleen indirect of in een andere factor verrekend.

Land Gewicht (TTG) Assen Euro-norm CO₂-klasse
Duitsland ✓ ✓ ✓ ✓
Oostenrijk – ✓ ✓ ✓
Tsjechië ✓ ✓ ✓ ✓
Slowakije ✓ ✓ ✓ ✓
Bulgarije* ✓ ✓ ✓ ✓
Litouwen* ✓ ✓ ✓ ✓
Nederland ✓ – ✓ ✓
België ✓ – ✓ ✓
Denemarken ✓ – – ✓
Hongarije – ✓ ✓ ~
Roemenië* ✓ – ✓ –
Polen † ✓ ~ ✓ –
Zwitserland ✓ – ✓ –
Slovenië – ✓ ✓ –
Frankrijk † – ✓ – –
Italië † – ✓ – –
Spanje ~ ✓ – –
Griekenland † – ✓ – –
Kroatië – ✓ – –
Servië – ✓ – –
Portugal † – ✓ – –
Turkije † – ✓ – –
Noorwegen – ✓ – –
Ierland – ✓ – –

* Bulgarije (TOLL) sinds 01-06-2026, Roemenië (TollRo) vanaf 01-10-2026, Litouwen (Via Toll) vanaf 01-01-2027. Daarvoor gold een tijdsgebonden vignet (Rovinieta).

† In Italië, Portugal, Griekenland, Turkije en op de Poolse concessiewegen (A1/A2/A4) wegen daarnaast geometrie- of configuratiekenmerken mee in de klassenindeling – details onder de bijzondere regels hieronder. In Polen heeft het „~” bij de assen alleen betrekking op de particuliere concessiewegen; het staatse e-TOLL-systeem rekent alleen op basis van gewicht en Euro-klasse.

Wat de afzonderlijke factoren betekenen

Gewicht: bijna altijd het toegestane totaalgewicht (TTG)

Er wordt gerekend met het toegestane totaalgewicht (TTG) van de combinatie – niet met het leeggewicht en niet met de werkelijke lading. Vaste drempelwaarden zijn gebruikelijk:

Land Gewichtsdrempels
Duitsland 3,5 / 7,5 / 12 / 18 t; boven 18 t aanvullend naar assen (2–3 / 4 / 5+)
Nederland, Denemarken 3,5 / 12 / 18 / 32 t
België 12 / 32 t
Tsjechië, Roemenië 3,5 / 7,5 / 12 t
Bulgarije 3,5 / 12 t; boven 12 t aanvullend naar assen
Polen, Slowakije, Litouwen 12 t (daaronder een apart tarief of vignet)
Zwitserland geen klassen – elke ton telt afzonderlijk
Oostenrijk, Frankrijk, Italië, Spanje geen gewichtsklasse voor vrachtwagens >3,5 t (alleen assen)
Slovenië, Kroatië, Servië, Griekenland, Portugal, Turkije, Noorwegen, Ierland geen gewichtsklasse (alleen assen)

Assen: klassendrijver en grosproxy

Het aantal assen is in bijna elk land een aparte tarieffactor – en het verhoogt meestal de prijs, omdat meer assen staan voor grotere en zwaardere voertuigen: in Duitsland kost dezelfde 40-tonner met 5 assen meer dan met 4, en in Oostenrijk is het 4+-assentarief ongeveer twee keer zo hoog als het 2-assentarief. De asfactor is bijzonder sterk in Slovenië, Kroatië, Griekenland en Turkije, waar een basistarief met de asfactor wordt vermenigvuldigd. In Frankrijk en Italië is het aantal assen zelfs het enige voertuigkenmerk: een 2-asser valt in een andere klasse dan een 5-assige oplegger.

Bepalend is het aantal assen van de hele combinatie – dus trekker plus oplegger of aanhanger. Op de Poolse concessiewegen telt dubbele banden (koła bliźniacze) op ten minste één as bovendien als een eigen as: een verder tweassige vrachtwagen met dubbele banden wordt daar als drieasser ingedeeld (categorie 2 in plaats van 1). Ook de voertuigconfiguratie telt daar mee: een tweassige vrachtwagen met aanhanger en een drieassige solo hebben beide 3 assen, maar vallen in verschillende categorieën (2 respectievelijk 3) – zie het geval Polen hieronder.

Euro-norm: de klassieke emissiekorting

Euro 6 is de schoonste trap, Euro 0 de vuilste. In de meeste Midden- en Oost-Europese landen daalt het tarief met elke betere Euro-trap; in Frankrijk, Italië, Spanje en de meeste Balkanlanden speelt de Euro-norm geen rol.

CO₂-klasse: de tarieffactor sinds 2024

Duitsland, Oostenrijk, Tsjechië, Slowakije, Nederland, België, Denemarken, Bulgarije en Litouwen rekenen bovendien met een CO₂-klasse (1 = conventioneel tot 5 = emissievrij). Voor elektrische vrachtwagens kan de tol daardoor op nul uitkomen – voor Duitse vrachtwagens van klasse 5 tot 2031. Zonder fabrieksverklaring wordt automatisch de slechtste klasse toegepast.

Bijzondere regels: hoogte, asafstand en dubbele banden

Naast gewicht, assen, Euro-norm en CO₂-klasse zijn er landen waarin de voertuiggeometrie of de asconfiguratie de klasse mede bepaalt. Deze regels betreffen meestal de overgang van de lichte naar de zware klasse – dus tweassige vrachtwagens en lage opbouwen:

Land Bijzondere regel Concrete indeling
Italië Hoogte boven de vooras bij tweassige voertuigen ≤ 1,30 m → klasse A; > 1,30 m → klasse B (= klasse 2). Een tweassige vrachtwagen zit praktisch altijd boven 1,30 m en wordt daarom als klasse B afgerekend. Vanaf 3 assen telt alleen het aantal assen (3 → klasse 3, 4 → klasse 4, 5+ → klasse 5).
Portugal Hoogte boven de eerste as < 1,10 m → klasse 1; tweassige voertuigen boven 1,10 m → klasse 2; 3 assen → klasse 3; 4 en meer assen → klasse 4. Lichte personen- en combivoertuigen van 2.300–3.500 kg met minstens 5 zitplaatsen, 1,10–1,30 m hoogte en zonder vierwielaandrijving kunnen met automatische betaling in klasse 1 blijven.
Griekenland Hoogte boven de eerste as en totale hoogte Lichte voertuigen tot 1,30 m boven de eerste as gelden als personenauto; vrachtwagens vanaf 2,70 m totale hoogte met 2–3 assen vallen in de middenklasse, met 4 en meer assen in de zware HGV-klasse.
Polen Voertuigconfiguratie en dubbele banden op de concessiewegen (A1 AmberOne, A2 Świecko–Konin, A4 Stalexport) De categorie volgt een eigen logica van assen, dubbele banden, aanhanger en voertuigtype en is niet af te leiden uit het totale aantal assen (oplegger 2+2 → cat. 4, vrachtwagen + aanhanger 2+2 → cat. 3). Zie het geval Polen voor details. Het staatse e-TOLL-systeem kent deze regels niet en rekent alleen naar gewicht en Euro-klasse.
Turkije Asafstand bij tweassige voertuigen < 3,20 m → klasse 1; ≥ 3,20 m → klasse 2. Vanaf 3 assen telt alleen het aantal assen (3 → klasse 3, 4–5 → klasse 4, 6+ → klasse 5). Tweassige vrachtwagens zitten met hun wielbasis boven 3,20 m en dus in klasse 2.
Frankrijk Voertuighoogte bij lichte voertuigen (≤ 3,5 t) ≤ 2 m → klasse 1; > 2 m → klasse 2. Voor zware vrachtwagens vanaf 3,5 t geldt alleen het aantal assen: 2 assen → klasse 3, 3 en meer assen → klasse 4.

Voor de berekening: TollCalc vertaalt deze geometrieregels naar het aantal assen. Bij tweassige vrachtwagens wordt aangenomen dat ze de hoogte- of asafstandsdrempel overschrijden (Italië, Portugal, Griekenland, Turkije) of dubbele banden hebben (Polen). Voor standaardvrachtwagens klopt de indeling daardoor; echte uitzonderingen – zoals een zeer lage tweasser in Italië (klasse A) – kunt u vóór de rit controleren.

Polen: waarom het aantal assen alleen niet genoeg is

De drie particulier geëxploiteerde concessiewegen (A1 AmberOne, A2 Świecko–Konin, A4 Stalexport) hanteren eigen, op assen gebaseerde categorieën. De officiële definitie luidt:

  • Categorie 1 – tweassige motorvoertuigen
  • Categorie 2 – tweassige motorvoertuigen met dubbele banden, en tweassige motorvoertuigen met aanhangers
  • Categorie 3 – drieassige motorvoertuigen, en tweassige motorvoertuigen met dubbele banden en aanhangers
  • Categorie 4 – motorvoertuigen met meer dan drie assen, en drieassige motorvoertuigen met aanhangers
  • Categorie 5 – overmaatse voertuigen en voertuigcombinaties

De categorie volgt dus niet simpelweg het totale aantal assen, maar een combinatie van assen, dubbele banden, aanhanger en voertuigtype. Het officiële categorieoverzicht van de A2-exploitant toont de praktische toepassing:

Combinatie Assen totaal Categorie
2-asser solo 2 1
2-asser met dubbele banden 2 2
2-asser met aanhanger 3 2
3-asser solo 3 3
Oplegger 2 + 2 4 4
Vrachtwagen + aanhanger 2 + 2 4 3
Oplegger 3 + 2 5 4

Het belangrijkste punt: twee combinaties met hetzelfde totale aantal assen kunnen in verschillende categorieën vallen: een opleggercombinatie met 2+2 assen in categorie 4, een vrachtwagen met aanhanger met 2+2 assen in categorie 3. De categorie is daarom niet af te leiden uit het totale aantal assen – bepalend is de combinatie van trekvoertuig-assen, aanhanger en voertuigtype. De indeling door de exploitant bij de tolpoort is altijd doorslaggevend.

Op de staatse e-TOLL-trajecten (bijv. A2 Konin–Stryków, A4 Wrocław–Sośnica) geldt dat niet: daar wordt naar toegestaan totaalgewicht en Euro-klasse gerekend, assen spelen geen rol.

Welke vrachtwagen krijgt in welk land welke CO₂-klasse?

De CO₂-klasse hangt niet af van gewicht of aantal assen, maar van de aandrijving. Ze volgt uit de gecertificeerde CO₂-uitstoot van het voertuig – bij nieuwe voertuigen gemeten volgens de EU-methode VECTO (Verordening (EU) 2017/2400) en afgezet tegen het betreffende referentievoertuig. Gewicht en assen bepalen alleen de gewichts-/asklasse, niet de CO₂-klasse.

De basis is het EU-kader van de Eurovignette-richtlijn (1999/62/EG, gewijzigd bij 2022/362). Die kent vijf CO₂-klassen:

CO₂-klasse Voorwaarde (t.o.v. het referentievoertuig) Typisch voertuig
1 minder dan 5 % CO₂-besparing – of geen bewijs standaarddiesel, de meeste gebruikte trucks
2 minstens 5 % minder CO₂ diesel met eerste efficiëntiemaatregelen
3 minstens 15 % minder CO₂ moderne efficiënte trucks
4 minstens 30 % minder CO₂ LNG-/biogas-/hybride trucks met hoge besparing
5 nuluitstoot (0 g CO₂) elektrische en waterstoftrucks

De belangrijkste zin in de praktijk: Zonder CO₂-bewijs wordt u overal in klasse 1 ingedeeld. De klassen 2–4 zijn alleen op aanvraag en alleen met een CO₂-certificaat van de fabrikant; klasse 5 is voorbehouden aan zuiver elektrische/brandstofcelvoertuigen. Een verkeerd geregistreerde CO₂-klasse leidt – net als bij gewicht en assen – tot naheffingen.

Zo pakken de afzonderlijke landen het aan:

Land Exploitant / systeem CO₂-klassen Hoe de klasse wordt toegewezen
Duitsland Toll Collect 1–5 Alle voertuigen starten in klasse 1. Betere klassen 2–4 alleen voor eerste registratie vanaf 01-07-2019, via een CO₂-verklaring van de fabrikant in het klantenportaal van Toll Collect. Klasse 5 (E/H₂) tot 30-06-2031 tolvrij.
Oostenrijk ASFINAG (GO-tol) 1–5 Klasse 1 als standaard; betere klasse via bewijs en configuratie van de GO-Box. Klasse 5 sterk verlaagd (infrastructuurdeel blijft).
Tsjechië MYTO CZ 1–5 Euro-norm en CO₂-klasse worden gecombineerd tot een emissie-index; standaard klasse 1, betere klasse via CO₂-certificaat in het MYTO-portaal.
Slowakije eMYTO 1–5 Combinatie van Euro-norm en CO₂-klasse (klassen 2/3 samengevoegd); hogere klasse alleen met bewijs.
Nederland Vrachtwagenheffing (RDW) 1–5 NL-voertuigen worden door de RDW ingedeeld, buitenlandse via registratie/EETS; zonder bewijs klasse 1. Klasse 5 betaalt alleen een basistarief.
België Viapass 1–5 Euro-klasse plus CO₂-component; betere klasse via bewijs bij de aanbieder, anders klasse 1.
Denemarken Vejafgifter 1–5 De klasse zit in de voertuig-/OBU-registratie; buitenlandse voertuigen zonder bewijs klasse 1.
Bulgarije BG Toll 1–5 Klasse 1 wordt gestaffeld naar EURO-norm; klassen 2–4 = emissiearme voertuigen (LEV); eerste registratie vóór 01-07-2019 automatisch klasse 1, klassen 2–4 worden na zes jaar opnieuw beoordeeld.
Litouwen Via Toll (vanaf 01-01-2027) 1–5 Klasse 1 naar EURO-norm, hogere klassen met CO₂-bewijs.

Stand: september 2026. Alleen deze negen landen gebruiken de CO₂-klasse in het tarief – in alle andere Europese tollanden tellen alleen gewicht, assen en Euro-norm.

Zo komt u in een betere CO₂-klasse

  1. Vraag het CO₂-certificaat bij de fabrikant aan – beschikbaar voor de meeste voertuigen vanaf eerste registratie in 2019.
  2. Registreer het bij de tol-exploitant of EETS-aanbieder (Toll Collect, ASFINAG, RDW, Viapass …) – de indeling wordt niet automatisch overgenomen.
  3. Controleer de voertuiggegevens: gebruik bij twijfel voorzichtig klasse 1 tot het bewijs er is.
  4. Elektrische/waterstoftrucks zijn automatisch klasse 5 – in Duitsland tot medio 2031 zelfs volledig tolvrij.

Eén voertuig, veel systemen: klassenamen vergeleken

Hetzelfde voertuig – 40 t, 5 assen, Euro 6, CO₂-klasse 1 – wordt per land volledig anders ingedeeld:

Land Klassensysteem Indeling van dit voertuig
Duitsland gewicht-as-klasse × CO₂ × Euro boven 18 t / vanaf 5 assen; CO₂ 1; Euro 6
Oostenrijk as-klasse × CO₂ × Euro 4+ assen; CO₂ 1; Euro 6
Tsjechië gewicht × assen × emissie-index boven 12 t; 5+ assen; index 2
Slowakije ascategorie × emissiesleutel 5+ assen; CO₂ 1/Euro 6
Hongarije ascategorie J2–J5 × Euro J5; Euro 6
Nederland gewichtsklasse × Euro/CO₂ boven 32 t; CO₂ 1; Euro 6
Denemarken CO₂ × gewichtsklasse CO₂ 1; boven 32 t
België gewichtsgroep × Euro/CO₂ boven 32 t; Euro 6
Zwitserland LSVA per ton-km × Euro-tarief 40 t × Euro 6-tarief
Slovenië as- × Euro-factor × wegtarief 5+ assen; Euro 6
Polen gewicht (<12 t / ≥12 t) × Euro vanaf 12 t; Euro 6
Roemenië gewichtsgroep × Euro-groep boven 12 t; Euro 6
Bulgarije gewicht/assen × Euro/CO₂ boven 12 t, 4+ assen; Euro 6
Litouwen categorie N2/N3 × assen × Euro/CO₂ N3; 5+ assen; Euro 6
Frankrijk klasse naar assen klasse 4 (3+ assen)
Italië klasse naar assen klasse 5 (5+ assen)
Spanje light / heavy (naar assen) 3+ assen (heavy)
Griekenland, Kroatië, Servië, Portugal, Turkije, Noorwegen, Ierland asfactor × wegtype 5+ assen

Weg, exploitant en regio komen erbij

Voertuiggegevens zijn slechts de helft van het verhaal. Of en hoeveel tol verschuldigd is, hangt ook af van:

  • Wegtype: Meestal zijn alleen autosnelwegen en expreswegen tolplichtig, soms ook nationale wegen (Bulgarije, Hongarije, Polen). In Duitsland en Oostenrijk zijn federale en regionale wegen tolvrij.
  • Exploitant: In Frankrijk en Italië wordt elke autosnelweg geëxploiteerd door een eigen maatschappij met een eigen tarief – klasse 4 kost op de ene route anders dan op de andere.
  • Regio: In België gelden in Vlaanderen, Wallonië en Brussel verschillende fiscale regels; in Spanje is slechts ongeveer een vijfde van het netwerk tolplichtig.
  • Kunstwerken: Tunnels en bruggen (Warnowtunnel, Liefkenshoektunnel, Mont Blanc, Øresund) worden vaak met een vast tarief per doorgang afgerekend.

Voorbeeld: dezelfde route, zeven voertuigen

Hamburg → München, ca. 792 km. Alleen de voertuiggegevens veranderen:

Voertuig Tol
40 t, 5 assen, Euro 6, CO₂ 1 273,53 €
40 t, 4 assen, Euro 6, CO₂ 1 254,67 €
24 t, 3 assen, Euro 6, CO₂ 1 238,16 €
40 t, 5 assen, Euro 5, CO₂ 1 305,76 €
40 t, 5 assen, Euro 3, CO₂ 1 375,71 €
40 t, 5 assen, Euro 6, CO₂ 3 260,96 €
40 t, 5 assen, Euro 6, CO₂ 5 (elektrisch) 0,00 €

Berekend met TollCalc op 12-09-2026; tarieven kunnen wijzigen.

Voorbeeld: een 40-tonner door Europa

Voertuig: 40 t, 5 assen, Euro 6, CO₂-klasse 1.

Route km Tol totaal Verdeling per land
Hamburg → München 792 273,53 € DE 273,53 €
Hamburg → Wenen 976 311,34 € DE 183,11 € · CZ 81,96 € · AT 46,27 €
Berlijn → Parijs 1.073 335,62 € DE 203,56 € · FR 74,53 € · BE 45,66 € · NL 11,88 €
Rotterdam → Milaan 1.037 342,92 € CH 250,90 € · BE 59,06 € · FR 8,85 € · NL 8,48 € · LU 8,00 € · IT 7,63 €
München → Boedapest 685 387,72 € AT 256,98 € · HU 87,11 € · DE 43,63 €

Berekend met TollCalc op 12-09-2026. Zwitserland is het duurste land in de steekproef, omdat de LSVA het volledige gewicht per kilometer berekent.

Welke voertuiggegevens hebt u nodig voor een nauwkeurige berekening

  • toegestaan totaalgewicht in ton (niet leeggewicht)
  • aantal assen van de hele combinatie (2, 3, 4 of 5+)
  • opbouwhoogte boven de eerste as, asafstand en voertuigconfiguratie en dubbele banden – in Italië, Portugal, Griekenland, Turkije en op Poolse concessiewegen; TollCalc leidt de klasse hier af uit het aantal assen
  • Euro-emissieklasse (Euro 0 tot Euro 6)
  • CO₂-klasse (1 tot 5) – bij Duitse, Oostenrijkse, Tsjechische, Slowaakse, Nederlandse, Belgische, Deense, Bulgaarse en Litouwse tarieven
  • route met vertrek, bestemming en eventuele omleidingen
  • reisdata, als een tariefwijziging of kortingsperiode eraan komt

FAQ

Welke CO₂-klasse krijgt mijn vrachtwagen?

Zonder bewijs altijd klasse 1 – de standaard voor de meeste dieseltrucks. De betere klassen 2–4 vereisen een CO₂-certificaat van de fabrikant en moeten bij de betreffende exploitant worden aangevraagd; alleen zuiver elektrische en waterstoftrucks vallen in klasse 5 (nuluitstoot). Gewicht en assen spelen geen rol voor de CO₂-klasse.

Welke tolklasse heeft een vrachtwagen van 40 ton?

Dat is niet eenduidig te zeggen. Dezelfde 40-tonner met 5 assen, Euro 6 en CO₂-klasse 1 is in Duitsland "boven 18 t / vanaf 5 assen", in Oostenrijk "4+ assen", in Frankrijk "klasse 4", in Italië "klasse 5", in Hongarije "J5" en in Spanje "heavy 3+ assen". Elk land heeft zijn eigen klassenschema.

Tellen dubbele banden als een eigen as?

Alleen op de Poolse concessiewegen (A1 AmberOne, A2 Świecko–Konin, A4 Stalexport): daar telt dubbele banden op ten minste één as als een extra as. In het staatse Poolse e-TOLL-systeem en in alle andere Europese tollanden telt een as met dubbele banden als één as.

Waarom is het aantal assen in Polen niet genoeg voor de indeling?

Omdat de concessiehouders opleggercombinaties en vrachtwagencombinaties verschillend behandelen. Een oplegger met een 2-assige trekker en een 2-assige oplegger (4 assen totaal) valt in categorie 4, een vrachtwagen met aanhanger met een 2-assig trekvoertuig en een 2-assige aanhanger (ook 4 assen) in categorie 3. Bepalend zijn het aantal assen en het type van het trekvoertuig, de dubbele banden en of een aanhanger wordt getrokken – niet de som van alle assen. Op de staatse e-TOLL-trajecten zijn gewicht en Euro-klasse daarentegen voldoende.

Waarom bepaalt in Italië en Portugal de opbouwhoogte mee?

Beide landen koppelen de laagste klasse aan de hoogte boven de eerste as – Italië op 1,30 m (klasse A/B), Portugal op 1,10 m (klasse 1/2). Voor zware vrachtwagens met hoge opbouwen verandert dat praktisch niets; de regel scheidt vooral lage voertuigen van vrachtwagens. In Griekenland komt daar de totale hoogte (2,70 m) bij, in Turkije de asafstand (3,20 m).

Wordt het leeggewicht of het toegestane totaalgewicht gebruikt?

In de regel het toegestane totaalgewicht van het voertuig of de combinatie. De werkelijke belading wordt voor de tol niet gemeten. In Zwitserland wordt de LSVA zelfs per ton berekend, zodat elke gewichtstrap direct in de prijs terugkomt.

Wordt de CO₂-klasse in elk land meegenomen?

Nee. Duitsland, Oostenrijk, Tsjechië, Slowakije, Nederland, België, Denemarken, Bulgarije en Litouwen rekenen met CO₂-klassen. Frankrijk, Italië, Spanje en de meeste Balkan- en Zuid-Europese landen delen alleen naar assen en deels Euro-norm in.

Waarom kost dezelfde rit in elk land anders?

Omdat systeem, klassenschema en tarief verschillen: de een rekent per kilometer, de ander per ton-km, weer een ander met een vast tarief per doorgang. Daar komen wegtype, exploitant en regionale tarieven bij. Een grensoverschrijdende tolcalculator zoals TollCalc past per land de juiste regels toe en toont de kosten afzonderlijk.

Officiële bronnen

Meer details vindt u in de tol kostenvergelijking Europa en in Tolwijzigingen 2026.

Bereken uw route gratis →